De ervaringen van anderen.

Ik groeide op in een slagersfamilie, dus dieren eten was voor mij heel normaal. Het duurde lang voordat ik daar echt vragen bij begon te stellen. Jarenlang was ik vegetariër, totdat ik uiteindelijk beelden bekeek van wat er in de zuivel- en eierindustrie gebeurt. Toen ik eenmaal had gezien wat daar achter de schermen plaatsvindt, kon ik niet meer wegkijken.

In 2011 werd ik veganist. Die keuze veranderde de richting van mijn leven. Alles wat daarna kwam, van Veganuary tot het werk dat ik nu doe, begon bij dat ene besluit: niet langer wegkijken.

Vegan worden was voor mij veel meer dan een verandering in wat ik at. Het veranderde hoe ik naar de wereld keek, bracht me weg uit de commerciële wereld en naar werk dat voor mij echt betekenis heeft. Het gaf mijn leven een doel dat ik daarvoor niet had. Ondanks het gewicht van wat ik nu weet, ben ik gelukkiger dan ooit.”

Het massale, industrieel houden van dieren is niet alleen een vreselijke ramp voor dieren, maar heeft ook invloed op onze natuur, leefomgeving en inherent daaraan onze gezondheid. Iets wat veel mensen zich niet realiseren. Voedselzekerheid is niet het massaal verbouwen van voedsel voor de dieren in de vee-industrie die onder vreselijke omstandigheden een kort miserabel ‘leven’ leiden alvorens op grote schaal geslacht worden.

Het woord ‘vegan’ roept bij veel mensen weerstand op, maar waarom eigenlijk? Speciësisme is wat we veel zien. Waarom knuffel je het ene dier en eet je de ander op?

Vier jaar geleden ben ik actief geworden voor de Partij voor de Dieren en kwam daardoor in contact met mensen die veganistisch waren geworden. Ik was al decennia vegetariër, maar mij niet verdiept in het veganisme. Achteraf denk ik: ‘Waarom ben ik mij er niet eerder in gaan verdiepen?’

Sinds ik volledig plantaardig eet ben ik fitter en minder vermoeid dan toen ik nog vegetariër was. Als vegan krijg ik vaak de vraag ‘maar wat eet je dan’, ‘zonder dierlijke producten kan ik niet leven’ of ‘ik eet alleen wat ik lekker vind’ (!).

Ik neem het mensen niet kwalijk als ze zo reageren. Het is veel onwetendheid en mijn ervaring is dat de meeste mensen nieuwsgierig zijn en openstaan voor mijn beweegreden om vegan te zijn. Mensen stellen vragen en ik kan op die manier op kleine schaal bijdragen aan meer bewustwording bij mensen. Dat geeft mij hoop en energie.

Ook al staan mensen niet gelijk open voor veganisme of om meer plantaardig te gaan eten, er is wel een zaadje geplant en ik zie steeds meer om me heen dat die zaadjes die ik eerder gepland heb aan het ontkiemen zijn.

‘Het boek van hoop’ van Jane Goodall heeft mij enorm geholpen om hoop te houden en dat alle positieve bewegingen helpen ook al zie je niet gelijk het resultaat wat je zou willen. Haar quote ‘The least I can do is speak out for those who cannot speak for themselves’ zegt alles waarom ik actief ben in het bijdragen aan een plantaardige wereld.”

In 2016 ben ik overgestapt op een vegetarisch dieet na geïnspireerd te zijn door een presentatie op het festival Brain Wash. Het idee om een andere ziel tot mij te nemen, voelde niet meer goed.

In 2017 is dit overgegaan naar een veganistisch dieet vanwege het gezondheidsaspect. Naderhand is daar de voetafdruk bijgekomen en uiteindelijk heb ik het ethische principe dat mensen geen andere dieren zouden moeten uitbuiten, omarmd.

Veganistisch leven betekent voor mij pure vrede. Dat elk ander levend wezen vreedzaam kan leven. Dat dit ook beter is voor het milieu en voor mijn eigen gezondheid is bijzaak geworden. Ik voel me prettig bij het idee geen ander levend wezen kwaad te doen. De keerzijde is dat ik om mij heen mensen spreek, zie en hoor die andere dieren nog steeds uitbuiten. De contradictie van vrede in mij en onrecht om mij heen is pijnlijk.

Sinds 2026 zet ik mij in als vegan activist, omdat ik meer voor de dieren wil betekenen. Ik spreek mij uit over dierenleed en neem vaak deel aan outreach bijeenkomsten. Dit en het zien van de documentaire Dominion heeft mijn partner uiteindelijk ook bewogen om vegan te gaan leven én zich ook actief in te zetten tegen dierenleed.”

Ik ben opgegroeid tussen dieren en vogels, omdat mijn familie boer was. Daardoor voelde ik me al van jongs af aan verbonden met dieren. Als kind was ik ook allergisch voor dierlijke producten. Daarom heb ik die eigenlijk nooit veel gegeten.

Toen ik ouder werd, zag ik in mijn eigen omgeving hoe belangrijk het is om vrouwen sterker en zelfstandiger te maken. Ik begon na te denken over hoe ik dat kon verbinden met mijn passie voor veganisme.

Ik denk dat vrouwen een belangrijke rol kunnen spelen bij het verspreiden van veganisme. Zij hebben vaak veel invloed op wat er thuis wordt gekookt en gegeten. Door vrouwen kennis en vaardigheden te geven over plantaardig eten, hoop ik dat deze verandering ook hun families en gemeenschappen bereikt. Zo kan één persoon uiteindelijk veel meer mensen inspireren om vaker plantaardig te kiezen.”

Mijn hele leven ben ik gek op dieren. Als kind nam ik regelmatig dieren mee naar huis die ik had gevonden, zodat ik voor ze kon zorgen.

Juist daarom voelde het voor mij altijd vreemd om dieren ook te eten. Tegelijkertijd was het iets wat in de maatschappij heel normaal werd gevonden, waardoor je daar vaak niet bewust bij stilstaat. Bovendien leer je van jongs af aan dat dierlijke producten nodig zijn om gezond te blijven.

Op latere leeftijd ben ik een tijd pescotariër geweest, al is er in die periode ook af en toe weer vlees in mijn voedingspatroon geslopen. Toen ik enkele jaren met mijn gezondheid worstelde en van alles had geprobeerd, besloot ik over te stappen op een volledig plantaardig voedingspatroon. Dat bestond voornamelijk uit fruit, aangevuld met groenten en een kleine hoeveelheid zaden en noten.

Ik merkte al snel hoeveel beter ik me ging voelen. Het liet mij zien dat je je ook zonder dierlijke producten gezond en volwaardig kunt voeden.

Ik hoop dat steeds meer mensen zelf gaan ontdekken wat een plantaardige leefstijl voor hun gezondheid kan betekenen. Daarnaast hoop ik dat we ons steeds bewuster worden van de positieve invloed die deze keuze kan hebben op onze leefomgeving én natuurlijk op de dieren.”

Mijn reis naar een plantaardige leefstijl begon met een eenvoudige, maar levensveranderende vraag: als ik zoveel om dieren geef, waarom zou ik dan bijdragen aan hun lijden?

Als dierenartsprofessional en pleitbezorger voor dierenwelzijn heb ik met eigen ogen gezien dat dieren voelende wezens zijn. Ze kunnen pijn, angst en vreugde ervaren. Kiezen voor een plantaardige leefstijl werd voor mij een manier om mijn handelen in overeenstemming te brengen met mijn waarden: compassie, rechtvaardigheid en respect voor al het leven.

Het gaat er niet om perfect te zijn. Het gaat erom bewuste keuzes te maken die het lijden van dieren verminderen en tegelijkertijd bijdragen aan onze gezondheid, onze planeet en de toekomst die we met elkaar delen.”

Al van jongs af aan hield ik van dieren. Toen ik 11 jaar was besloot ik zelf geen vlees meer te eten. Over zuivel en eieren dacht ik, net als zoveel anderen, dat daar geen dierenleed achter zat. Sterker nog, ik heb jarenlang in de zuivelsector gewerkt.

Pas toen ik me ging verdiepen in de werkelijkheid, onder andere door documentaires op Netflix, wist ik dat vegan voor mij de enige logische keuze was. Ik wil namelijk bij geen enkel dier leed veroorzaken.

Juist daarom begrijp ik de onwetendheid van anderen. Ik heb er zelf ook in gezeten. Er bestaan nog altijd veel misverstanden en de werkelijkheid wordt vaak mooier voorgesteld dan ze is.

Ik geloof dat kennis en bewustwording het verschil maken. Als mensen zien wat er echt achter onze voedselkeuzes schuilgaat, zullen velen andere keuzes maken.

Je bent nooit te oud of te laat om te veranderen. Het belangrijkste is dat je durft te kiezen.”

Kiezen voor een veganistische leefstijl is een van de belangrijkste beslissingen in mijn leven geweest. Het heeft mij geleerd om meer mee te voelen met dieren en bewuster na te denken over mijn verantwoordelijkheid voor hen. Vooral in een land waar het lijden van dieren vaak niet wordt gezien.

Door veganisme ben ik gaan begrijpen dat opkomen voor dieren meer is dan alleen praten over dierenleed. Het gaat ook om het maken van vriendelijkere keuzes en het bouwen aan een samenleving waarin dieren beter worden behandeld. Veganisme heeft mij gevormd als persoon en heeft veel invloed op het werk dat ik in Oeganda doe. Voor mij is veganisme een dagelijkse keuze om het lijden van dieren te verminderen en mee te helpen aan een eerlijkere wereld voor dieren.”

Mijn overtuiging om plantaardig te eten begon niet bij dieren, maar bij mensen. Als tiener leerde ik over de hongersnood in Ethiopië en hoe onze keuzes invloed hebben op anderen. Later ontdekte ik dat vleesproductie enorme hoeveelheden voedsel en landbouwgrond vraagt, terwijl miljoenen mensen honger lijden. Dat inzicht veranderde mijn kijk op eten én op mijn werk. Ik zette me jarenlang in voor armoedebestrijding, onderwijs en beter dierenwelzijn, maar kwam uiteindelijk tot de overtuiging dat plantaardige alternatieven een van de krachtigste manieren zijn om positieve verandering te versnellen. Voor mij is plantaardig kiezen een keuze die goed is voor dieren, mensen én de toekomst van onze planeet.”

Een simpel gesprek veranderde mijn kijk op eten voorgoed. Toen ik iemand vroeg waarom hij vegan was, antwoordde hij alleen: ‘Omdat ik dat kan zijn.’ Die woorden bleven hangen. Als het mogelijk is om zonder dierenleed te leven, waarom zou je er dan nog aan bijdragen? Ik groeide op op een boerderij en wist ergens altijd al dat het geweld achter dierlijke producten niet goed voelde, maar het leek normaal en noodzakelijk. Pas toen besefte ik dat ik ook een andere keuze kon maken. Sindsdien leef ik plantaardig, en dat geeft me rust. Niet omdat ik perfect wil zijn, maar omdat ik wil leven op een manier die beter past bij mijn waarden: meer compassie voor dieren, mensen en de wereld om ons heen.”

Ik ben oorspronkelijk veganist geworden omdat ik geen dieren wilde schaden. Later ontdekte ik dat de problemen van de dierindustrie veel verder gaan dan alleen dieren. Ze hebben ook invloed op de volksgezondheid, inheemse gemeenschappen, het milieu, de rechten van werknemers en zelfs mijn eigen gezondheid. Door veganistisch te leven, steun ik al deze belangrijke onderwerpen. Uiteindelijk heb ik Thrive Philanthropy opgericht, een internationale organisatie die subsidies verstrekt en bewegingen ondersteunt. We helpen de plantaardige voedsel- en voedselrechtvaardigheidsbeweging te groeien in meer dan 100 landen, onder andere met financiële steun en ondersteuning van lokale initiatieven. Veganistisch worden is een van de belangrijkste keuzes in mijn leven geweest.”

Vegan worden voelt als het volgen van schoonheid naar dankbaarheid. Het is een reis waarin we streven naar rechtvaardigheid en vreugde voor alle levende wezens, en waarin we een zorgzame verbondenheid ontwikkelen met verschillende delen van onszelf, onze menselijke medemensen en onze dierlijke verwanten. Het cultiveren van dankbaarheid verweeft ons innerlijke en uiterlijke leven en nodigt ons uit om onze unieke rol te ontdekken in de transformatie van alles om ons heen.

Van binnenuit kiezen we hiervoor om onszelf te behoeden voor lichamelijke ontstekingen, cognitieve dissonantie, emotionele tegenstrijdigheid en morele hypocrisie. Naar buiten toe doen we het om enorme hoeveelheden land, water, graan, geneesmiddelen en risico’s op pandemieën te besparen, evenals om onrecht voor werknemers en dierenleed te verminderen. Zo komen enorme hoeveelheden energie vrij die kunnen bijdragen aan een rijker en overvloediger leven voor iedereen.”

Toen ik zag hoe dieren worden behandeld op intensieve veehouderijen en in slachthuizen, wist ik dat ik iets wilde doen. In 2014 richtte ik Veganuary op, om mensen te inspireren en te ondersteunen bij het uitproberen van een plantaardige leefstijl tijdens de maand januari. Vandaag blijf ik betrokken bij de organisatie en help ik mee richting geven aan het werk van Veganuary en haar team. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik iets mis of dat ik iets zou willen veranderen. Dit is wie ik ben en dit is waar ik in geloof.”

Al meer dan veertig jaar eet ik geen dieren — simpelweg omdat ik het zielig vond. Zo simpel is het nog steeds. In een tijd zonder vleesvervangers leerde ik koken met peulvruchten, groenten en kruiden. Ik heb vlees nooit gemist. Met de jaren groeide mijn kennis over dierenwelzijn, de zuivelindustrie en de eierproductie. Ik bewoog langzaam maar zeker naar volledig plantaardig, nu al vijftien jaar. Als ik door de supermarkt loop, weet ik oprecht: die dode dieren, die goedkope eieren en die pakken melk, die liggen er niet voor mij. Dat gevoel geeft me rust en voldoening, elke dag weer.”

Als klein jongetje wilde ik al geen dieren eten omdat ik van dieren hield en hen niet wilde laten doodmaken. Maar ik was een knipperlicht vegetariër. Er waren fases dat ik toch vlees at omdat ik me gegeneerd voelde om ‘lastig’ te zijn of bang was dat mensen me soft of vreemd zouden vinden. Pas toen ik naar de middelbare school ging besloot ik dat dit afgelopen moest zijn en dat mijn gêne en het idee dat dierenliefde niet stoer zouden zijn dwaasheid waren. Geen zuivel kwam later en vond ik lastiger dan geen vlees, want ik hield van kaas en er waren toen nog geen goede zuivelalternatieven. Een tijdje at ik thuis plantaardig en was ik buiten de deur vegetariër. Inmiddels ben ik bijna een kwart eeuw veganist. Ik kan me niet anders meer voorstellen. Als ik iets goeds heb gedaan in mijn leven is het deze keuze.”

Ik hield altijd al van dieren. Toen ik een jaar of tien was, stelde ik me de vraag wat het verschil was tussen onze hond en de koe op de wei rechtover ons, die geslacht zou worden voor vlees. Ik besloot dat er geen onderscheid was dat dat moreel belangrijk was, en dat ik dus moest stoppen met dieren eten. Ik heb dat pas vele jaren later gedaan (omdat ik vlees zo lekker vond), maar eens ik om was, was ik helemaal om, en alle jaren die volgden heb ik gewijd aan veranderen van het voedselsysteem en het helpen van landbouwdieren.”

De geboorte van onze zoon en mijn werk als scheepsarts bij campagnes van SeaShepherd tegen de illegale walvisjacht veranderden mijn blik. Ik at al weinig vlees en zuivel, maar door mijn groeiende inzicht in dierenwelzijn, gezondheid en de impact van ons dierlijk voedselsysteem op de aarde, voelde een plantaardige leefstijl als een logische stap. Het bleek verrassend makkelijk en smaakvol, en gaf me vooral rust: leven in lijn met mijn waarden, met meer compassie voor dier, mens en planeet.”

De grootste verandering in mijn leven was mijn beslissing om in 2009 te stoppen met het eten van dieren. Niet alleen voelde ik me lichamelijk beter, maar ik voelde ook een enorme last van mijn schouders vallen, omdat ik wist dat ik niet langer bijdroeg aan de wreedheid binnen de vee-industrie. Zodra je leert over de verschrikkingen die zich achter de gesloten deuren van fabrieksboerderijen en slachthuizen afspelen, ben je er 100% van overtuigd dat stoppen met het eten van dieren de juiste keuze is.”